Her inşaat aynı şekilde izlenmez
Kendi arsasında bina yapıp satan bir işletmeyle, bir işverene karşı taahhüt kapsamında inşaat yapan yüklenicinin iş modeli farklıdır. Taşeron olarak yürütülen bir işte de sözleşmenin konusu ve süresi incelenir. “İnşaat işi yapıyoruz” bilgisi tek başına muhasebe ve vergilendirme yöntemini belirlemez.
Yıllara sari iş ne demek?
GVK 42 kapsamındaki değerlendirmede işin inşaat veya onarma niteliği, taahhüde bağlı olması ve birden fazla takvim yılına yayılması önem taşır. Bir işin iki takvim yılına yayılması için mutlaka on iki aydan uzun sürmesi gerekmez. Bu kapsamdaki işlerde kâr/zararın tespiti, işin bitim yılı esasına bağlıdır; hakedişlerde vergi kesintisi konusu ayrıca incelenir.
Proje bazında hangi kayıtlar tutulmalı?
- Malzeme alımları ve hangi şantiyede kullanıldığı.
- İşçilik, taşeron faturaları ve proje bağlantıları.
- Makine, ekipman ve ortak gider dağılımları.
- Hakediş, avans, tahsilat ve teminat kesintileri.
- Sözleşme değişiklikleri ve iş artışları.
Birden fazla şantiye için tek bir toplam maliyet görmek, hangi projenin kazandırdığını anlamaya yetmez.
Bitim tarihi neden önemli?
Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya bırakıldığı tarih ilgili düzenleme açısından belirleyicidir. Sözleşmedeki planlanan tarih ile fiilî süreç farklılaşırsa dosyanın yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Aylık kontrolü basit tutun
Her proje için sözleşme bedeli, gerçekleşen maliyet, kesilen hakediş, tahsilat ve kalan yükümlülükleri gösteren bir özet hazırlayın. Muhasebe kayıtlarını bu özetle karşılaştırmak eksik faturaları, şantiyeler arasında yanlış dağıtılan giderleri ve tahsilat gecikmelerini daha erken fark etmeyi sağlar. Vergi kesintisi ve KDV uygulamasında ise güncel oranlar, işin ve alıcının niteliği üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.